ANALİSTLER APARTMAN TASARISINI ABHAZYA’NIN GELECEĞİ İÇİN TEHDİT OLARAK DEĞERLENDİRİYOR

Kavkaz Uzel’in görüştüğü analistlere göre, Abhazya’nın doğu kesiminin kalkınmasına ilişkin tasarının kabul edilmesi, yaklaşık 30 bin apartmanın inşasına ve yaklaşık 60 bin Abhaz olmayan nüfusun cumhuriyete yerleşmesine yol açacak. Yetkililerin, ekonomiyi geliştirerek değil, kaynakları israf yoluyla acil ekonomik fayda elde etmeye çalıştıkları ileri sürülüyor.

Son Ekonomik Politika ve Reformlar Komitesi toplantısında milletvekilleri, Abhazya Parlamentosu’na, Abhazya’nın doğu kesiminin (Oçamçira, Tkuarçal ve Gali bölgeleri) ekonomik kalkınmasına yönelik tedbirler bağlamında inşa edilecek apartmanlarla ilgili yasa tasarısının değiştirilmiş bir versiyonunu değerlendirmesini tavsiye etti. Aktivistlerin, basının ve bazı milletvekillerinin toplantıya katılmasına izin verilmedi ve gelenler tartışma sırasında bina dışında kalarak zaman zaman kolluk kuvvetleri ile itiş kakışa girdiler.
Abhazya Sosyo-Ekonomik Araştırma Merkezi’nin ulusal ekonomi bölümü başkanı Şatipa Khatuna, apartmanlara ilişkin bir yasanın kabul edilme olasılığı karşısında Abhazya’da neden protestoların ortaya çıktığını açıkladı.
Şatipa Khatuna konu ile ilgili olarak, “Ekim 2020’de, Abhazya Cumhurbaşkanı’na bağlı Anayasal Reform Komisyonu Başkanı Natella Akaba, gelişmiş kalkınma bölgelerinin oluşturulması ve apartmanların inşasının, cumhuriyette, özellikle de çöküntü bölgelerinde istihdam yaratılması ve ekonomik büyümenin harekete geçirilmesi üzerinde olumlu bir etkisi olacağını söyledi. Bunun üzerinden iki yıl geçti ve 2022’nin sonundan bu yana yetkililer apartmanlarla ilgili yasa tasarısını aktif olarak tartışıyor. Bir tartışma yaşandı ve proje iktidar koridorlarında askıda kaldı. Çünkü projenin demografi ile kesinlikle alakası yok gibi sunulması, en hafif tabirle bir başarısızlık olarak ortaya çıktı. Şimdi ise projenin farklı bir isim altında yeniden başlatılması ve parlamentoya sunulması ile ilgili bir durum söz konusu” dedi Kafkaz Uzel muhabirine.
Şatipa Khatuna göre, yetkililer yabancılara gayrimenkul satışına izin verirse çok olumsuz sonuçlar doğabilir. “Modern Abhazya’nın sosyo-ekonomik süreçlerini inceleyen bir bilim insanı olarak pozisyonum Mart 2023’te kamuoyuna açık bir şekilde dile getirilmişti ve şimdi de değişmedi. Bu proje, her şeyden önce, demografik güvenlik bağlamında düşünülmelidir ve bu aşamada bir hata yapmamak son derece önemlidir, çünkü demografik sorunlar etnosumuz için varoluşsaldır. Gogebaşvili’nin 1877 tarihli “Abhazya’yı kim doldurmalı?” makalesi Abhaz halkının hafızasında genetik düzeyinde kalmaktadır ve bu nedenle yabancılara konut satışı konusu hiç düşünülmemektedir. Mevcut mevzuata göre sadece cumhuriyet vatandaşları konut satın alabilir.” dedi.
Ona göre, yetkililer apartmanlarla ilgili yasayı kabul etme ihtiyacını ekonomik faydalarla açıklıyorlar. “Yetkililer apartman dairelerini, doğu bölgelerinde ekonomik kalkınmanın, bütçe gelirlerinin artmasının ve ülke nüfusunun istihdamının bir faktörü olarak görüyor. Bence hem yetkililerin, hem de muhalefetin zayıflığı, Abhazya ekonomisinin gelişimi için alternatif önerilerin ve bir programın olmamasıdır. Siyasi elit, program hedefli ekonomik yönetim yöntemini ve sistemik reformları göz ardı ederek, toplumda fikir birliği sağlayamıyor. Bu nedenle, bir sonraki proje genç devletimiz için zor bir sınav haline geliyor. Eminim ki bunun üstesinden gelmek için güvenli mekanizmalar bulunacaktır” dedi Şatipa Khatuna.
2014-2020 yılları arasında Rusya-Abhazya ilişkilerinin uzmanlığını yapan Abhazya doğumlu Anton Krivenyuk, dairelerle ilgili sorunu yetkililerin finansal kaldıraç elde etme arzusuyla açıklıyor.
“Daireler konusu Abhazya içi siyasi gündeminde ele alınmalıdır. İktidardaki elit grup için daireler nedir? Bu önemli bir nakit elde etme fırsatıdır, bunu başarmak için bir inşaat patlamasına ihtiyaçları var. Mesele şu ki, önceki projelerinde, özellikle de havaalanı projesinde, fonlar şirketin içine girdi fakat “sıçrama” olmadı. Şimdi de kendi kontrolleri altında bedelsiz gerçekleşecek bir projeye ihtiyaçları var” dedi Kafkas Uzel muhabirine Anton Krivenyuk.
Krivenyuk’a göre muhalefet, yetkililerin siyasi alanda bir yer edinmesini engellemek için her şeyi yapıyor. “Abhazya için, bir grubun uzun süre iktidarda kalabileceği ve ikinci grubu denize dökebileceği atipik bir durumun ortaya çıkabileceğinin farkındalar. Aslında bir grup Abhaz tarihinin akışını değiştirmeye çalışıyor. Bunun için ise çok para gerekiyor. Bu nedenle muhalefet, yetkililerin bu planlarını bozmak istiyor” diyor Krivenyuk.
Ona göre, çok az insan Abhazya ekonomisini güçlendirebilecek stratejik önemi olan projelere kafa yoruyor. “Abhazya yetkilileri aslında Abhazya’daki her iki kişiden birinin yaptığı şeyi yapıyor: Ruslara toprak satmak. Aradaki fark sadece statü ve güç. Birisi küçük araziler satıyor, diğeri hektarlarca arazi satıyor. Yetkililer bu satışı istihdam yaratma ve ekonomiyi geliştirme ihtiyacı ile açıklıyorlar, ancak gerçekte bununla ilgilenmiyorlar. Sadece doğu Abhazya’nın nasıl olduğunu hayal etmeniz yeterli. Yol yok, elektrik yok, gaz yok, kanalizasyon yok… Yani, yetkililer tamamen eksik bir altyapı üzerine daireler dikmek istiyorlar. Çünkü yetkililer için asıl önemli olan satmak. Bu arada Abhazya’da her zaman için yeni tüm girişimlere karşı olan büyük bir insan grubu olduğu da söylenmelidir. Yani, Kuzey Kafkasya’ya bir yol inşaatı, Gürcistan sınırının açılması, gaz iletimi ve benzeri her türlü kalkınma projesine karşı olanlar var” diye vurguladı Krivenyuk.
Muhalefet partisi “Abhazya Halk Birliği Forumu”, apartmanlarla ilgili yasa tasarısını Abhazya’nın ulusal güvenliği için bir tehdit olarak görüyor. “Abhazya’da apartman sisteminin getirilmesi, Abhazya Cumhuriyeti’nin ulusal güvenliği ile doğrudan ilgili bir konudur. Zaten zor olan demografik durumu keskin bir şekilde kötüleştirebilir, çevresel durumu olumsuz etkileyebilir, Abhaz işadamları, turizm endüstrisi çalışanları için tehlikeli bir rekabet yaratabilir. Ve bu durum parti liderlerinin ve kamu kuruluşlarının konuşmalarında defalarca dile getirilmiştir” açıklamasında bulundu parti basın servisi ‘Kafkas Uzel’ muhabirine.
Muhalefet, Abhazya’da toplu konut inşaatının Abhazya için öngörülemeyen sonuçlara yol açabileceğinden emin. “Yetkililer resmi olarak 30 bin daire rakamını dile getirdiler, bu da Abhazya’ya 60 bin yabancının yerleştirileceğini gösteriyor. Ülkemizin küçük ölçeği dikkate alındığında bu tür küresel planlar onun felaketi olabilir. Göç süreçlerinin nasıl bir tehdit oluşturabileceği tahmin edilebilir. Daire sahipleri arasında Rus pasaportlarının arkasına saklanan düşmanlarımızın olmayacağını kim garanti edebilir? Ülke yönetimi yabancı yurttaşlarımızın geri dönüşünü desteklemek için hiçbir şey yapmadı. Bu yaşamsal sorunu çözmek yerine, halkımıza bağımsızlığımızı ve egemenliğimizi yok edebilecek projeler dayatıyor” dedi.
“Güçlü Ruh Abhazya” kamu kuruluşu başkanı Bagrat Khutaba, apartmanlarla ilgili yasa tasarısının Abhazya’nın geleceğini ilgilendirdiğinden emin. “Bu yasa halk ve ulus karşıtıdır. Bu yasa halkımız için hiçbir fayda getirmeyecektir. Bu yasanın kabul edilmesine izin verilmemelidir. Etnosumuzu ve değerlerimizi korumak gerekir. Tüm toprak altı, tüm topraklar, ülkemiz topraklarında bulunan her şey vatandaşlarımıza aittir. Bu konu çocuklarımızı ve torunlarımızı ilgilendiriyor” dedi Kafkaz Uzel muhabirine Bagrat Khutaba.
Abhaz siyaset bilimci David Dasania ise etnik Abhazları Abhazya’ya yeniden yerleştirmenin ve yabancılara asla daire satmamanın gerekli olduğuna inanıyor. Çünkü bu 60 binden fazla Rus’un Abhazya’ya yerleştirilmesine yol açacak.
“Abhazya, bu devletin tek yerli halkı olan Abhazların vatanıdır. Sovyet yetkililerinin hatası nedeniyle Abhazların sayısı keskin bir şekilde azaldı. Abhazya’nın Gürcüleştirilmesinden sonra Abhazlar nüfusun % 17-18’i haline geldi. Ve 1992-1993 savaşından sonra Abhazların sayısı keskin bir şekilde arttı -yüzde 50’den fazla-. Abhazya, apartman yasasının kabul edilmesinin bir sonucu olarak Abhaz olmayan nüfusun sayısında keskin şekilde artışa ise dayanamayacaktır. Abhazca konuşmak, tarih ve kültür okumak istemeyen yaklaşık 60 bin kişilik bir nüfusa neden ihtiyacımız var ki? Bizim başka ülkelerde yaşayan yurttaşlarımızı Abhazya’ya geri getirmemiz gerekiyor. Herkes onların geri dönmesinden yana” diye ifade etti düşüncelerini David Dasania.
Dasania’ya göre, Abhazya yetkilileri daire satarak zenginliklerini arttırmak istiyorlar. “Abhazya’nın tüm sorunu yerel kurumlardır. Politikacılarımız uyuyor ve kendilerini Forbes dergisinde görüyorlar. Ülkenin tüm kaynaklarını satmak istiyorlar: altın, kömür, diğer metaller, kereste… Turizmin kendisi, daire satışı olmadan da çok fazla gelir getirebilir. Sadece bu konularla profesyonelce ilgilenmeniz gerekiyor. Ama sabahtan akşama kadar çalışmak yerine zahmetsiz satış yapmak elbette daha kolay” dedi.
Bilindiği gibi 27 Aralık 2023 tarihinde Abhazya parlamentosu üyelerinin Rusya ile Pitsunda devlet oteli binasının mülkiyetinin devrine ilişkin anlaşmanın onaylanması yönünde oy kullanmışlardı. Bu olay, parlamento yakınında gerçekleşen protesto eylemleri esnasında gerçekleşmiş ve oturum basına kapatıl gerçekleştirilmişti. Cumhurbaşkanı Aslan Bjania ise anlaşmanın onaylanmasına ilişkin yasayı aynı gün imzalamıştı. “Ҳara ҲPitsunda” hareketi aktivistleri, anlaşmanın onaylanması lehinde oy kullanan milletvekillerinin bir dizi Abhaz yasasını ihlal ettiğini söylemiş ve milletvekillerinin cezalandırılmasını talep etmişti.
__________________________
Kaynak: https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/402020