JANTEMİR GUBACHİKOV İLE ARAZİ, YOLSUZLUK VE TARIM MAFYASI HAKKINDA

Kabardey-Balkar’da birkaç isim tarım arazisinin tümüne sahip. Arazileri birkaç yıl önce resmi müzayedeler yoluyla satın aldılar. Bu müzayedelere köylülerin ve çiftçilerin katılmasına izin verilmedi. Sadece ilçe başkanlarına yakın kişiler katıldı. Çoğu kez bu işadamları hazineye yıllarca bir ruble bile ödemedi. Ne cumhuriyet bütçesine vergi verdiler, ne de belediye bütçesine bir ruble kira verdiler. Faaliyetlerinden kaynaklanan zarar yüz milyonlarca rubledir. 

Yüzlerce hektarlık ekilebilir araziyi ya küçük çiftçilere kiraya veriyorlar; ya da daha önce kollektif çiftliklerin sahip olduğu ekilebilir arazilerde meyve bahçeleri inşa ederek başka amaçlar için kullanıyorlar. Yüksek işsizlik oranı ve köylülerin yoksullaşması nedeniyle toprak sorunu cumhuriyette siyasi bir nitelik kazanmış durumda.

Kabardey-Balkar Çiftlikleri Derneği Konseyi Başkanı ve Cumhuriyet Sanayici ve Girişimciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Jantemir Gubachikov toprak fakiri Kabardey-Balkar’da toprak dağıtım sisteminin nasıl çalıştığını ve toprak meselesinin cumhuriyette neden siyasi bir nitelik kazandığını Caucasus Times’e anlattı.

***

Caucasus Times : Kabardey-Balkar’da başka hiç kimsenin ilgilenmediği kadar toprak meselesine dalmış durumdasınız. Bize cumhuriyetteki toprak sorununun özünü anlatır mısınız? Neden kamuya mal olmuş kişiler, gazeteciler, çiftçiler hep birlikte toprak sorununun cumhuriyetin en önemli sorunu haline geldiğini söylüyorlar?

 Jantemir Gubachikov : Kabardey-Balkar Çiftçiler Birliği Konseyi Başkanı olarak, Rus çiftçiler kongresinin çalışmalarına dört kez katıldım. Ve her kongrede, KBC’deki arazi sorununun neden doğru bir şekilde çözülmediğine dair spesifik bir önerilerde bulunan konuşmalar yaptım. 

Cumhuriyetteki toprak sorunu çok önemli, hatta siyasi bir önem kazanmış durumda. Rusya Federasyonu’nun da, KBC’nin de Arazi Kanunu var. Fakat arazi meselesi neden siyasi bir önem kazanıyor? Çünkü bu topraklara fiilen sahip olan ve kırsal kesimde yaşayanların, arazi kullanımı konusunda herhangi bir hakları ​​yok. İnsanların umut edecek bir şeyleri yok. Medeni Kanun, tarım arazilerinin yalnızca açık artırmalar ve rekabetçi ihale yoluyla verilmesini şart koşmaktadır. Ancak, Kabardey-Balkar’da rekabetçi ihale sorunu tamamen terk edildi, geriye sadece açık artırma kalmış durumda.

Caucasus Times : Cumhuriyet yetkilileri neden bu toprak dağıtım yöntemini seçtiler?

 Jantemir Gubachikov: Mevzuatta, özellikle Medeni Kanun’da şöyle belirtilmiş: Bu rekabetçi bir ihale ise, bu durumda tarım arazisinin bulunduğu bölgenin sakinleri katılımda bulunabilir. Yani, rekabetçi ihalede yer alabilecek insan grubunun bir sınırı var. Sadece KBC’deki müzayedeye bakalım! Bu kesinlikle yanlıştır! Neden siyasidir diyoruz; çünkü KBC’nin kırsal nüfusu % 40’tır. Bu nüfus şişirilmiş olup, psikolojik ve politik olarak rahatsızdır. Halk, arazileri yöneten belediyenin mahalli biriminin, kendilerine toprakları kullanma fırsatı vermediğini görüyor.

Buna bir örnek vermek istiyorum. Her yıl, kırsal alanlarda genç girişimciliğin desteklenmesi konusunu gündeme getiriyorum. Mesele şu ki, her yıl önemli bir genç kesim liselerden mezun oluyor. Pekala yarısı üniversitelere ve kolejlere gidiyor, bir kısmı iş buluyor ve bazılarının da ebeveynleri emekli. Şimdi bu genç adamın başlangıç ​​sermayesi yok. Köyde kalmak, çalışmak, tarım işiyle uğraşmak istiyor ama buna imkanı yok. Bir tarlası yok, başlangıç ​​​​sermayesi yok ve çalışacak başka bir iş de yok. Peki bu genç ne yapacak?

Caucasus Times :  Moskova’ya mı gidiyor?

 Jantemir Gubachikov: Aynen öyle! İş arayan gençlerin Kabardey-Balkar’dan toplu göçlerine tanık oluyoruz. Bu son derece büyük ölçekli bir hale geldi. Ve görüyorsunuz, gençliğin büyük bir kısmına bir şey sunamıyoruz. Son zamanlarda gittiğim bir köy -adını vermeyeceğim- yaklaşık dört bin kişiye ev sahipliği yapmaktadır. Dört bin kişiden 250’si ekonomik olarak aktif durumda! 

Ve (KBC nüfusunun) % 40’ı kırsal kesimde çalışıyor. 

Durum bu.

Caucasus Times : Kabardey-Balkar’daki köy sorununu çözmek için ne yapılabilir?

 Jantemir Gubachikov: O zaman biraz konuya gireceğim. Arazi elde etmek için en sık kullanılan yöntemin, müzayedeye genelde varlıklı insanların gelmesi, fiyatları şişirmesi, kazanması, kira sözleşmesi imzalaması, bir kabul belgesi imzalaması olduğunu söyleyeceğim.

Size iki örnek vereceğim: ilki kırsal yerleşim yeri Baksan bölgesindeki Nizhniy Kurkuzhin’den. 2017 yılında 5 parselden oluşan 377 hektarlık müzayede yapıldı. Açık artırmaya Jigunov adında bir kişi katıldı. Kirayı muazzam oranlarda yükseltti. Yani, bu 377 hektar için 30 milyon ruble ödemeyi teklif etti. Beş lotda (parçada) da kazandı. Bir kira sözleşmesi imzaladı, bir kabul belgesi imzaladı. Ancak üç yıl boyunca tek bir ruble bile ödemedi.

Ve sıradan bir bireyin elde ettiği gelir üzerinden bile vergi ödemedi. Yasadışı ticari faaliyetlerde bulundu. Orada bulunan insanlar şikayetçi oldu. Bölge savcılığına başvuruda bulunduk. Nizhniy Kurkuzhin adlı bu köyü de içeren Baksan bölgesinin yönetimiyle temasa geçtik. Bu arada, savcılık düzeyinde müdahale oldu. Çabucak kontrol edildi ve Jigunov’un üç yıl boyunca tek bir ruble bile ödemediği doğrulandı. Ve bu üç yılda 90 milyon Ruble kira borcu birikmişti. Ve bir bireyin gelirini aşan vergiyi de eklerseniz, yaklaşık 50 milyon daha ilave edilmesi gerekiyor ki, bu kişi bütçe sistemine toplamda 150 milyon ruble zarar vermiştir.

Bu 377 hektara ek olarak, aynı şekilde 2017’de 150 hektar daha arazi aldı. 90 ve 60 hektarlık iki parsel daha. Ve hepsi birlikte 527 hektar oldu. Mesele şu ki, bu topraklara el koymaların, suçun, yolsuzluğun temeli olduğu kesin ve açıktır. 

Diyelim ki kiracısınız, bir arazi aldınız, bir anlaşma yaptınız. Sözleşmeniz kiraya veren tarafın temsilcisi tarafından incelenir, yani yerel yönetim tarafından. Para ödeyip ödemediğinizi takip etmesi gereken bu mal sahibidir.

Bu davada, araziler üzerinde hiçbir kontrolün olmadığı ortaya çıktı. Yani, bizim açımızdan bu girişimcinin çıkarları ile yerel yönetimin bazı görevlilerinin çıkarları örtüşmektedir. Yani, büyük bir gelir elde ettiler -dört yıllık arazi kiralaması için 500 veya 600 milyon Ruble-. Yetkililer kira sözleşmesini feshetmek, kirayı tahsil etmek için hukuk davası açmak zorunda kaldı. Bu arada biliyorsunuz ilçe yönetiminin başında bir değişiklik oldu. Yani orada yönetimin başına artık farklı bir kişi geldi. Ancak şimdiye kadar, 2021 yılı sona eriyor, yerel yönetim liderliği Jigunov ile olan sözleşmeyi feshetmeyi bile başaramadı.

Bunu cumhuriyet savcılığına yazdık ve cumhuriyetin ilk savcı yardımcısının imzasıyla sorunun çözüldüğü, hukuk davası açıldığına dair bir cevap aldık.

Ama bütün bunlar yazışma düzeyinde kaldı. Tüm topraklar da Jigunov’un kontrolünde kalmaya devam ediyor . Her ne kadar Medeni Kanuna göre, ev sahibinin, kiracının kira süresini iki kez geçirmesi durumunda, sözleşmenin feshi için dava açma hakkı var ise de…

Diğer bir örnek. Sovkhozny Zolsky İlçesi köyünün sakinleri, kamu kuruluşlarına, insan hakları merkezi başkanı Hatajuko’ya ve Adıge-Çerkes örgütlerinin Koordinasyon Merkezi’ne bir şikayetle baş vurdu. Yerel yönetim başkanının kendileriyle alay ettiğini, aldattığını ve para talep ettiğini söylediler. Halkla konuştuk, doğrulattık. İdarenin başı görevden alındı. Bu köyün tarım arazilerinin federal mülk olduğu bundan sonra ortaya çıktı… Ve 2170 hektarlık federal arazinin 15 yıl boyunca tescil edilmediği belirlendi. Doğal olarak, ihale yapılmadı ve bu topraklar yasal olarak kimseye devredilmedi. Ancak tüm bu topraklar, büyük gelirler elde eden ve meçhul bir insan grubunun emrindeydi. Ben yetkililerin de bu gelirlerden nemalandığını düşünüyorum.

Ve aniden, Federal Mülk Yönetim Ajansı Kabardey-Balkar Şubesi’nin bu arazi için bir müzayede ilan ettiğini öğrendik. Bunun üzerine Moskova’ya bir şikayet dilekçesi yazdık. Üstelik bu 2170 hektarı tek parsel haline getirmek istediler. Bu açık bir düzenbazlıktır ve sahada düzenlenmiştir.

Bunun neden böyle olduğunu, arazinin neden bir lotta (tek parça olarak) açık artırmaya çıkarıldığının araştırılması için bu müzayedenin iptal edilmesini talep ettik. 

Şimdi bu devasa kara kütlesi kimin menfaatine sunuldu? Her şeyi anlamaya çalışın. Sivil dava açtılar.

Ve her bölgede böyle şeyler var. 

Biz diyoruz ki – cumhuriyetin toprak fonunun bir envanterini çıkaralım. Her belediyenin ne kadar arazisi olduğunu öğrenelim. Kiracı kim, yerel mi değil mi, kirayı ödüyor mu  ödemiyor mu, yasadışı arazi işlemleri var mı yok mu?

Cumhuriyetin eski başkanı Yuri Aleksandrovich Kokov, cumhuriyet parlamentosuna verdiği mesajlarda, arazi fonunun bir envanterinin çıkarılması gerektiğini iki kez gündeme getirdi. Ve kırsal nüfusun çıkarları için önerilerde bulundu. Ama kimse bu istekleri yerine getirmedi.

Kanokov cumhuriyetin başındayken, KBC’de bir toprak reformu taslağı geliştirdim. Onu cumhuriyet başkanına sundum, ardından bu dava hükümet Arazi Komisyonu’na emanet edildi. Yapılan görüş ve öneriler dikkate alınarak proje onaylandı. Sonuçlandı. Ama şimdi bu konuda her şey ölmüş  durumda.

Ve bugün gerçekten de toprak ilişkileri cumhuriyetin ana sorunu haline geldi. KBC parlamentosunun 49 yıllığına kiraya verme yasasını kabul etmesinin yanlış bir karar olduğunu düşünüyorum.

Bugün artık insanların bir hektarlık araziye bile sahip olması mümkün değil. Her yerde cevap aynı: arsa yok, boş arsa yok, vb.

Şöyle bir şey yaşadık. Mükemmel bir çiftçi, genç, 27 yaşındaydı. Dört küçük çocuğu var ve bunlar cumhuriyetimizin geleceği. Ailesiyle birlikte yaşıyor ve hayvancılıkla uğraşıyor. Gerçek bir çiftçi. 

Alacağı bir devlet arazisi yasadışı bir şekilde reddedildiğinde onu birkaç yıl yargıda temsil ettim. Onu savunduk ve sonunda temyize kadar gittik. Tüm süreçler geçti ve ona bir devlet hibesi uygun görüldü! Duruşmanın seyrini hayal edebiliyor musunuz?

 Caucasus Times : Güçlükler içinde.

Jantemir Gubachikov: Bu bir hikaye değil, gerçek! % 100 haklı olabilirsin ama bir de hakkını kanıtlaman gerek! Hibe arazinin Jhappuev’e iade kararı alındı.  3.5 yıl oldu! Ardından çiftliği mevcut yerinden kaldırması istendi, çünkü şehrin kenarındaydı. Ve ona başka bir yer bulmasını söylediler.

Rus çiftçiler kongresinde Jhappuev, KBC Tarım Bakanı’na yaklaştı, durumunu anlattı. Sergei Anatolyevich Govorov o zaman bakandı. Bu sohbette, “sana yardım edeceğim” diyor!

Kongreden sonra Jhappuev bana bu olayı anlattı. 

Bakanı görmeye gittim. Daha sonra cumhuriyetin Tarım Bakanına bağlı rekabet komisyonu ve kamu meclisi üyeliği yaptım. “Jappuev’e yardım edeceğine söz verdin Sergei Anatolyevich” dedim, “Evet, söz verdim” dedi. Sonra Nalçik yönetiminin başkanını arayın dedi Govorov, önümde aradılar. Ve yönetimin başı da söz verdi. 

Jhappuev’i yanıma aldım ve bir kamu kuruluşunun başkanı olarak dilekçemi hazırladım, dört çocuklu verimli çalışan bir çiftçiye yardım için.

Nalçik yönetiminin başkanını doğrudan aradım ve ona yetkililerin otoritesinin ve itibarının, büyük ölçüde yasalara saygılı girişimcilerin çıkarlarını, ne kadar kararlı bir şekilde savunabileceğine bağlı olduğunu söyledim. Karar vereceğiz dedi! İki milletvekili imza attı. 

Zaman geldi, beni davet ettiler, Jhappuev’le birlikte Kenje kırsal yerleşiminin yönetiminin başınca davet edildik. Çiftlik için bir hektarlık arazinin nerede bulunacağını tartışmaya başladılar.

Ve orada tarım arazilerinin federal mülkiyette olduğu ortaya çıktı. Bir zamanlar federal bir eyalet çiftliği vardı.

Böylece, tartışmaya başladılar ve daha önce bu köyün yönetim başkanının erkek kardeşinin Kenje’den büyük bir arsa kiraladığını öğrendik; iki arsa toplam 10 hektar… Ama o, toprakları işlemedi ve üzerlerine çiftlik yapmadı.

Herkese söylüyorum: “kardeşinize karşı değilim. 10 hektar arazi aldı ama toprağı ekmiyor. Oradan bir hektar alıp Jhappuev’e verin. İsterseniz bir müzayede düzenleyin, isterseniz bir ihale yapın, isterseniz bir alt kiralama düzenleyin.”

Köy yönetiminin iki başkan yardımcısı var ve birkaç kişi daha orada oturuyor. Hepsi reddettiler ve bu sorunu çözemeyeceklerini söylediler. Soruyorum, “neden karar veremiyorsunuz? Sonuçta, bir hektar araziye mi ihtiyacınız var? Ve envanterde 480 hektar arazi görünüyor.” 

“Hayır,” diyorlar. Bunun federal mülk olduğunu söylüyorlar ama “bu topraklar ünlü zenginlerden biri tarafından işletiliyor. O müdahil olmadan da kimse bu sorunu çözemez” diyorlar.

Diyorum ki, “onu davet edin, davet edemez misiniz? Niçin? Çünkü gelmeyecek.” 

Soruyorum, “onunla kim konuşacak?” 

Bana parmakla “sadece sen” dediler. 

Onu görmek için yanına gittim. “Bir hektar mı, tamam verelim” dedi.

İki kez gittim ve iki kez beni aldattı.

Sonuç olarak, olay, Jhappuev’in akrabalarının tarımsal işlerle uğraştığı Moskova bölgesine gitmesiyle sona erdi. Orada, bölgenin kırsal yerleşimlerinden birindeki akrabalarının desteğiyle uygun fiyata 4 hektarlık arazi satın aldı. Kayıtlı bir çiftçi oldu. Ve kayıt olur olmaz bölge yönetim kurulunca, bölge yönetimine davet edildiğini söyledi. “Kayıt oldun, bir hibe başvurusunda bulun” demişler. 

Burada kendi ülke toprağından vermediler ama orada gurbetçi iken kendisine toprak hibe ettiler!

Tabii ki, yeterli toprağımız yok. Toplamı 300 bin hektar. Köylü başına 0,72 hektar düşüyor. Bu yeterli değil. Bu nedenle toprak dağılımı konusu önemlidir. Federal hükümet toprak reformunu yapmayı teklif etti ama bizimkiler reddetti. Bunun yanlış bir karar olduğunu tekrarlıyorum. Ve bu konu büyük önem kazanıyor. Kabardey-Balkar için toprak sorunu çok tehlikeli bir konudur. Niçin? Çünkü cumhuriyetimizin kırsal kesiminde yaşayanların ezici çoğunluğunun etnik ilişkilerini etkiliyor. Gençlerin çıkarlarını etkiliyor!

Caucasus Times : Acaba toprak reformu konusunu cumhuriyetin parlamentosu ve hükümeti önünde yeniden gündeme getirmek mi gerekli? Daha önce kabul edilenler tekrar gözden mi geçirilmeli?

Jantemir Gubachikov: Kırsal kesimde yaşayanların çıkarlarını koruyacak bir seçenek önermek istiyorum. İhalelerde yerel çevredekiler tercih  edilmeli bu ilk husus. İkinci husus şeffaflık olmalı. 

Kararın iptali konusunda Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’ne başvurmak gibi bir fikrim var. Bu yasanın anayasaya aykırılığı hakkında (Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nde tarım arazilerinin devri ile ilgili 23-RZ sayılı KBC Yasası, buna göre arazi 49 yıl kiralanıyor).

Caucasus Times : Kazanma şansınız var mı?

Jantemir Gubachikov: Şans? Hemen hemen hiç yok. Ancak bu, kişinin umutsuzluğa kapılması gerektiği anlamına gelmez tabii ki.

________________________

Sergey Zharkov, Caucasus Times, Nalçik, 30 Eylül 2021